Tuesday, 29 September 2020

अमृतानुभव, पद्य भावानुवाद, अध्याय ७वा अज्ञानखंडण ओव्या , ११ ते १५ (अभंग २१ते ३२) **********

अमृतानुभव, पद्य भावानुवाद, अध्याय ७वा अज्ञानखंडण ओव्या , ११ ते १५ (अभंग २१ते ३२)
 **********

तरी निठितां दुजें । जैं अज्ञान आहे बिजें । तैं तेचि आथी हे बुझे । कोण येथें ? ॥ ७-११ ॥ 
११
आत्म्याच्या ठिकाणी 
द्वैताची उत्पत्ती 
काय होण्याआधी  
अज्ञानसे ॥२१॥
 जरी तया जाणे 
नीटपणे पाहे 
ऐसा कोण आहे 
उपस्थित ॥२२॥

अज्ञान तंव आपणयातें । जडपणें नेणे निरुतें । आणि प्रमाण प्रमाणातें । होत आहे ? ॥ ७-१२ ॥ 

अज्ञाना अज्ञान 
कैसे सांग जाणे 
असे जडपणे 
सर्वांथे  जे ॥२३॥
आणिक घडेल 
कैसे ते प्रमाण 
सिद्ध जे प्रमाण 
स्वयं त्यास  ॥२४॥

या लागिं जरी अज्ञान । करील आपुलें ज्ञान । हें म्हणत खेंवो घेववी मौन । विरोधुचि ॥ ७-१३ ॥ 
म्हणालं जरी का 
करीन हे अज्ञान 
आपलेच ज्ञान 
नीटपणे ॥२५॥
विरोधा आभास
 तरी तयाहून 
दिसे अन्य न 
मज इथे  ॥२६॥

म्हणूनिया उगा 
होऊनिया मौन 
 राहतो बसून
गुपचूप ॥२७॥

आणि जाणति वस्तु येक । ते येणें अज्ञानें कीजे मूर्ख । तैं अज्ञान हे लेख । कवण धरी ? ॥ ७-१४ ॥ 
१४
परमात्मा असे 
वस्तू एकमेव 
जाण्याची ठेव 
अंतरात ॥२८॥
काय ते अज्ञाने 
होय ज्ञान शून्य 
ऐसे हे बोलण
व्यर्थ वाटे॥२९॥
अज्ञान वर्णन 
करावया कोण 
इथे रे असेन  
सांग बरे ॥३०॥

अहो आपणयाहि पुरता । नेणु न करवे जाणता । तयातें अज्ञान म्हणतां । लाजिजे कीं ? ॥ ७-१५ ॥ 
१५

जयाच्या आश्रयी
राहील अज्ञान 
तया शुन्य न  
करू शके ॥३१॥
मग ती तयास 
कसली रे लाज 
अज्ञान हि गाज 
मिरविण्या ॥३२॥


© डॉ.विक्रांत प्रभाकर तिकोणे
  https://amrutaanubhav.blogspot.com

Monday, 28 September 2020

अमृतानुभव, पद्य भावानुवाद, अध्याय ७वा अज्ञानखंडण ओव्या , ६ते १०(अभंग ११ते २०) **********

अमृतानुभव, पद्य भावानुवाद, अध्याय ७वा अज्ञानखंडण ओव्या , ६ते १०(अभंग ११ते २०) **********

आणि ज्ञान हें जें म्हणिजे । तें अज्ञानचि पां दुजें । येक लपऊनि दाविजे । येक नव्हे ? ॥ ७-६ ॥ 

असो आतां या प्रस्तावो । आधीं अज्ञानाचा धांडोळा घेवों । मग तयाच्या साचीं लाहो । ज्ञानचि लटिकें ॥ ७-७ ॥ 

या अज्ञान ज्ञानातें । आंगींचि आहे जितें । तरी जेथें असे तयातें । नेण कां न करी ? ॥ ७-८ ॥ 

अज्ञान जेथ असावें । तेणें सर्वनेण होआवें । ऐसी जाती स्वभावें । अज्ञानाची ॥ ७-९ ॥ 

तरी शास्त्रमत ऐसें । जे आत्माचि अज्ञान असे । तेणेचि तो गिंवसे । आश्रो जरी ॥ ७-१० ॥  

६.
खरेतर ज्ञान 
म्हणजे अज्ञान 
दुनिया रूपानं 
प्रकटले ॥११॥

लपवून एक 
काढता दुसरे 
दिसते वेगळे 
नाही जैसे ॥१२॥
ज्ञानाच्या प्रस्ता वो
आता जरा राहो 
धांडोळा तो होवो
अज्ञानाचा ॥१३॥

अज्ञाना पाहता 
नीटस ते इथे 
ज्ञान ही लटके 
कळो येई.॥१४॥
अज्ञान ज्ञानाच्या 
अंगी आहे जिते
दृष्टीसही येते
जरी इथे ॥१५॥

असे हे अज्ञान 
परेसी वसते 
त्या का न मग ते  
हरपते॥१६॥
अज्ञानाची वस्ती 
जिथे जेव्हा होते 
ज्ञानाचा करते 
लोप तिथे ॥१७॥

ऐसा हा स्वभाव 
असे अज्ञानाचा 
परिचय याचा 
जगतास ॥१८॥
१०
आत्मरुपावरी 
अज्ञान असते 
शास्त्रही सांगते 
संमतीने ॥१९॥

जणुं झाकलेला 
आत्मा अज्ञानाने 
तम आश्रयाने 
रजनीच्या ॥२०॥

© डॉ.विक्रांत प्रभाकर तिकोणे
  https://amrutaanubhav.blogspot.com

Sunday, 27 September 2020

प्रकरण सातवें अमृतानुभव, पद्य भावानुवाद, अध्याय ७वा अज्ञानखंडण ओव्या , १ते ५(अभंग १ते १०) **********

प्रकरण सातवें  अमृतानुभव, पद्य भावानुवाद, अध्याय ७वा अज्ञानखंडण ओव्या , १ते ५(अभंग १ते १०) **********

येर्हवीं तरी अज्ञाना । जैं ज्ञानाची नसे क्षोभणा । 
तैं तरि काना । खालींच दडे ॥ ७-१ ॥ 


अज्ञाना ज्ञानाचा 
नसता आधार 
कैसा ये आकार 
तयास तो ॥१॥

का त्यात आकार 
असे दडलेला 
पाही तो तयाला 
दृश्य होय ॥२॥

अंडसोनि अंधारीं । खद्योत दीप्ति शिरी । तैसें लटिकेंवरी । अनादि होय ॥ ७-२ ॥ 


अंधार आधार 
काजव्या अपार 
दीप्ती तयावर 
शोभे मात्र ॥३॥

(असून लटके 
विश्वि या भासते 
अनादि नटते 
अज्ञान ते ॥४॥)

तैसे जगी खोटे 
आभासी सजते 
अनादि दिसते 
अज्ञान ते ॥४॥
जैसी स्वप्ना स्वप्नीं महिमा । तमीं मानु असे तमा । 
तेवीं अज्ञाना गरिमा । अज्ञानींचि ॥ ७-३ ॥ 

स्वप्न जैसे सत्य 
वाटते स्वप्नात 
तमा ये तमात 
मोठेपण ॥५॥

तेवी अज्ञानाची 
थोरवी अज्ञानी 
घ्यावी जाणुनी 
नीटपणे ॥६॥
4
कोल्हेरीचे वारु । न येती धारकीं धरूं । 
नये लेणा श्रृंगारूं । वोडंबरीचा ॥ ७-४ ॥ 

मृतिकेचा अश्व 
घडवी कुंभार
तयावर स्वार 
होता न ये ॥७॥

सुवर्ण दागिने 
करी जादूगर 
परी अंगावर 
लेता न ये.॥८॥

5
हें जाणणेयाच्या घरीं । खोंचिलेंहि आन न करी । 
काई चांदिणां उठे लहरी । मृगजळाची ? ॥ ७-५ ॥ 

मृगजळ लाटा 
काय चांदण्यात 
सांग दिसतात 
वाहतांना ॥९॥

ऐसे हे अज्ञान
ज्ञानाच्या घरास 
येता मुक्कामास 
नाही होय .॥१०॥

© डॉ.विक्रांत प्रभाकर तिकोणे
  https://amrutaanubhav.blogspot.com

Thursday, 24 September 2020

अमृतानुभव, पद्य भावानुवाद, अध्याय ६वा शब्दखंडन ओव्या , १०१ते १०३(अभंग १९७ते २०६) ***********अध्याय संपूर्ण.

अमृतानुभव, पद्य भावानुवाद, अध्याय ६वा शब्दखंडन ओव्या , १०१ते १०३(अभंग १९८ते २०६)

 ***********
तैसीं निरर्थकें जल्पें । होउनियां सपडपें । शोभती जैसें लेपे । रंगावरी ॥ ६-१०१ ॥

तैसे शब्द इथे 
होय निरर्थक 
सवे सहाय्यक 
तयाच्या ते॥ १९८॥

जैसी भिंतीवर 
रंगवलेली चित्रे
बहुत विचित्रे 
जीव नाही॥१९९॥

 एवं शब्दैकजीवनें । बापुडीं ज्ञानें अज्ञानें । साचपणें वनें । चित्रींचीं जैसीं ॥ ६-१०२ ॥ 

शब्द हेच ज्याचे
असती जीवन 
ज्ञान व अज्ञान
बापुडे ते ॥ २००॥

जितके खरे ते 
चित्रातील वन 
त्याचे खरे पण
तितकेच ॥२०१॥

या शब्दाचा निमाला । महाप्रळयो हो सरला । अभ्रासवें गेला । दुर्दिनु जैसा ॥ ६-१०३ ॥ 

शब्दांचा जेधवा 
कल्लोळ निमाला
प्रलय थांबला
महा थोर ॥२०२

उगाच दाटल्या 
मेघा ला घेऊन 
जातसे निघून
दुर्दिन जै ॥२०३॥

पडल्यावाचून 
उगाच दाटते 
मळभ भरते 
आकाशात ॥२०४॥

जाती ते निघून 
सुंदर हो दिन
प्रकाश भरून 
ओसंडतो ॥२०५॥

तैसे शब्दाधार 
ज्ञान व अज्ञान 
जाती हरवून 
शब्दांसवे ॥२०६॥

॥ इति श्रीसिद्धानुवादे श्रीमद्‌अमृतानुभवे शब्दखंडनं नाम षष्ठम प्रकरणं संपूर्णम् ॥

Wednesday, 23 September 2020

अमृतानुभव, पद्य भावानुवाद, अध्याय ६वा शब्दखंडन ओव्या , ९१ते ९५(अभंग १८७ते १९७) ***********

 १९वा भाग
अमृतानुभव, पद्य भावानुवाद, अध्याय ६वा शब्दखंडन ओव्या , ९६ते १००(अभंग १९८ते २०७) 
***********
 
एवं माध्यान्हींची दिवी । तम धाडी ना दिवो दावी । तैसी उपभयतां पदवी । शब्दा जाली ॥ ६-९६ ॥ 

मध्यान्हीचा दिवा 
तम ना घालवी 
दिस ना पालवी 
कधीकाळी ॥१९८॥

तैसी या शब्दास 
उभय बाजूची 
काही कुठली ची 
ज्ञप्ती नाही॥१९९॥

आतां अविद्या नाहींपणें । नाहीं तयेतें नासणें । आत्मा सिद्धुचि मा कोणें । काय साधावें ? ॥ ६-९७ ॥ 

नसल्या अविद्ये
कैसे ते नाशणे 
कैसे हे घडणे 
असंभव ॥२००॥

आणि आत्मा येथे 
 अरे सदा सिद्ध 
तयाला प्रसिद्ध 
कोण करे ॥२०१॥

ऐसा उभय पक्षीं । बोला न लाहोनि नखी । हारपला प्रळयोदकीं । वोघु जैसा ॥ ६-९८ ॥ 

प्रलय उदयी
जैसा हरपला 
ओघ जो चालला 
पाणियाचा ॥२०२॥

तैसा दोन्ही बाजू 
न घडे प्रवेश 
तै शब्द आवेश 
ओसरला ॥ २०३॥

आतां बोला भागु कांहीं । असणें जयाच्या ठाईं । अर्थता तरि नाहीं । निपटुनियां ॥ ६-९९ ॥

जरी शब्द इथे 
काही उमटले 
आकारी दिसले 
व्यवस्थित ॥२०४॥

परी पाहू जाता 
तयाचा तो अर्थ 
वाचून निरर्थ 
शब्द नाही ॥२०५॥

बागुल आला म्हणितें । बोलणें जैसें रितें । कां आकाश वोळंबतें । तळहातीं ॥ ६-१०० ॥ 

रे बागुलबुवा 
आला रे आला 
म्हणणे बाळाला 
तैसेचि हे ॥२०६॥

धरीले आकाशा
मिया तळहाती 
बोलण्याची रिती 
व्यर्थ जैसी ॥२०७॥

Tuesday, 15 September 2020

अमृतानुभव, पद्य भावानुवाद, अध्याय ६वा शब्दखंडन ओव्या , ९१ते ९५(अभंग १८७ते १९७)


१८वा भाग
अमृतानुभव, पद्य भावानुवाद, अध्याय ६वा शब्दखंडन ओव्या , ९१ते ९५(अभंग १८७ते १९७) 
***********

रसवृत्तीसी उगाणें । घेऊनि जिव्हाग्र शाहाणें । परि कायी कीजे नेणे । आपणापें चाखों ॥ ६-९१ ॥ 

जीभ घेई चव 
अवघ्या रसाची 
रसाच्या ज्ञानाची 
राणीच ती ॥१८७॥
तरी काही केल्या 
तिला तिची चव 
घेण्यास तो वाव 
नाही मुळी॥१८८॥

तरि जिव्हे काई आपलें । चाखणें हन ठेलें ? । तैसे नव्हे संचलें । तेंचि तेकीं ॥ ६-९२ ॥

तरी काय जिभे 
चाखण्याचा गुण 
जातो हरवून 
सांग इथे ॥१८९॥
अहो चाखनेच 
रूप मूर्तिमंत 
तिचे घनवट 
साकारले॥१९०॥

 तैसा आत्मा सच्चिदानंदु । आपणया आपण सिद्धु । आतां काय दे शब्दु । तयाचें तया ॥ ६-९३ ॥ 

तैसा आत्मा असे 
हा सच्चिदानंद
सदा स्वयम् सिद्ध
आत्मपणे ॥१९०॥
तयाला ते शब्द 
काय देऊ शके 
कैसे जाणू शके 
असीमाला ॥१९१॥

कोणाही प्रमाणाचेनि हातें । वस्तु घे ना नेघे आपणयातें । जो स्वयेंचि आइतें । घेणें ना न घेणें ॥ ६-९४ ॥ 

अवघी प्रमाण 
होतात रे व्यर्थ 
करू जाता सिद्ध 
परमात्मा ॥१९२॥
अरे वस्तू नाही 
सिद्ध वा असिद्ध 
प्रमाण प्रसिद्ध 
कदापिही ॥१९३॥
स्वतःला ते घेणे 
अथवा न घेणे 
नलगे करणे  
स्वयं सिद्धे॥१९४॥
सिद्ध साध्याविन 
तिचे ते असणे 
पूर्ण पूर्णतेणे 
सर्व काळी ॥१९५॥

म्हणोनि आत्मा आत्मलाभें । नांदऊनि शब्द शोभे । येईल ऐसा न लभे । उमसुं घेवों ॥ ६-९५ ॥

म्हणुनी आत्म्यास 
आत्म लाभ केला 
ऐसिया ह्या बोला 
अर्थ नाही  ॥१९६॥
फुकाचा हा गर्व 
शब्दाचा होईन 
काही केल्याविन
अगा इथे॥१९७॥
***
डॉ.विक्रांत प्रभाकर तिकोणे
https://amrutaanubhav.blogspot.com
***********************

Sunday, 13 September 2020

अमृतानुभव, पद्य भावानुवाद, अध्याय ६वा शब्दखंडन ओव्या ,८६ते ९०(अभंग १७७ते १८६)

१७वा भाग
अमृतानुभव, पद्य भावानुवाद, अध्याय ६वा शब्दखंडन ओव्या ,८६ते ९०(अभंग १७७ते १८६) ***********
******
आपुलिये मुकुटीं समर्था । चंद्र बैसविला सर्वथा । परि चंद्र चंद्राचिये माथा । वाऊं ये काई ? ॥ ६-८६ ॥
चंद्र बसविला 
आपुलिया माथा 
शोभतो समर्था
भोलेनाथा ॥१७७॥
परी काय चंद्र 
बसे स्वयम् माथा 
घडेना सर्वथा 
ऐसी कथा ॥१७८॥
 तैसा आत्मराजु तंव । ज्ञानमात्रचि भरींव । आतां ज्ञानें ज्ञानासि खेंव । कैसें दीजे ? ॥ ६-८७ ॥ 
तैसा आत्मा असे 
ज्ञानाची भरीव 
अन्य भेदभाव 
नसे तिथे ॥१७९॥
तैसी मिठी इथे 
ज्ञाने ज्ञाना घडे 
हे तो बोल वेडे 
शब्दातले ॥१८०॥
आपुलेनि जाणपणें । आपणयातें जाणों नेणे । डोळ्या आपुलें पाहाणें । दुवाड जैसें ॥ ६-८८ ॥ 

जैसे डोळीयाला 
आपुले पाहणे 
दुवाड हे येणे -
माने असे ॥१८१॥
तैसे आत्म्याला या
स्वतःला पाहणे 
वेगळे जाणणे 
शक्य नसे ॥१८२॥
आरसा आपुलिये । आंगीं आपण पाहे । तरी जाणणें जाणों लाहे । आपणयातें ॥ ६-८९ ॥ 
काय तो आरसा 
जाऊन सामोरा 
पाहतो स्वतःला 
कधीकाळी ॥१८३॥
जर कधी ऐसे 
येईल घडून 
ज्ञान स्व पाहिन 
ज्ञेय होत॥१८४॥
दिगंतापैलीकडेचें । धांवोनि सुरिया खोंचे । मा तियेका तियेचें । आंग फुटे ? ॥ ६-९० ॥ 
दिगांता पर्यंत 
धावून जाऊन 
सुरी ती खोचेन
कोणालाही ॥१८५॥
परी काय कधी 
स्वतःला घेईन 
जखम करून 
ती गा इथे ॥१८६॥
********
डॉ.विक्रांत प्रभाकर तिकोणे
https://amrutaanubhav.blogspot.com
***********************

अमृतानुभव भावअनुवाद लिहून झाल्यावर

अमृतानुभव भावअनुवाद लिहून झाल्यावर सुचलेली कविता  . ***** आषाढी एकादशीला पूर्ण हा झाला  अभ्यास चालला  लिहूनिया॥१ योगायोग...