Wednesday, 23 June 2021

अमृतानुभव, पद्य भावानुवाद, अध्याय ७वा अज्ञानखंडण ओव्या , २८६ते २९० (अभंग ६१६ ते६२५ )

अमृतानुभव, पद्य भावानुवाद, अध्याय ७वा अज्ञानखंडण ओव्या , २८६ते २९० (अभंग ६१६ ते६२५ ) 
💮💮💮💮
क्षीराब्धीं काळकूट । हे एकी परीचे विकट । परी काळकूटीं चोखट । सुधा कैंची ? ॥ ७-२८६ ॥ 

क्षीरसागरात 
निघे काळकुट
विचित्र ही गोष्ट 
जरी आहे ॥६१६

परी काळकुटी 
येईल का अमृत 
सदा जे चोखट 
दैवी गुणे?॥६१७

ना ज्ञानी अज्ञान जालें । तें होतांचि अज्ञान गेलें । पुढती ज्ञान येकलें । अज्ञान नाहीं ॥ ७-२८७ ॥ 

अथवा अज्ञान 
आले ज्ञानातून 
येताच भरून 
गेले ठायी॥६१८

आणिक शेवटी 
अज्ञान सरले 
ज्ञानची उरले 
ऐसे होय॥६१९

म्हणौनि सूर्य सूर्याचि येवढा । चंद्र चंद्राचि सांगडा । ना दिपाचिया पडिपाडा । ऐसा दीपु ॥ ७-२८८ ॥ 

जैसी का उपमा 
सूर्याला सूर्याची 
चंद्राला चंद्राची 
तशीच गा ॥६२०

दिव्याच्या योग्यते 
दिव्याच्या वाचून 
आणि ते कोण 
असे इथे॥६२१

प्रकाश तो प्रकाश कीं । यासि न वचे घेईं चुकी । म्हणौनि जग असकी । वस्तुप्रभा ॥ ७-२८९ ॥ 

प्रकाशा सारखा 
प्रकाशच जगी 
चूक यात उगी 
नाही काही ॥६२२

म्हणूनिया जग 
नाव जे हे पाहे
वस्तू प्रभा आहे 
जाणावे ती॥६२३

विभाति यस्य भासा । सर्वमिदं हा ऐसा । श्रुति काय वायसा । ढेंकरू देती ॥ ७-२९० ॥

भासते जग हे 
जयाच्या प्रकाशे 
श्रुती सांगतसे 
आत्मतत्त्व ॥६२४

असा तिचा बोल 
प्रकट पहावा 
व्यर्थ तो म्हणावा 
ढेकरू का?॥६२५

🌾🌾🌾

डॉ.विक्रांत प्रभाकर तिकोणे
https://amrutaanubhav.blogspot.com

Sunday, 20 June 2021

अमृतानुभव, पद्य भावानुवाद, अध्याय ७वा अज्ञानखंडण ओव्या , २८१ते २८५ (अभंग ६०४ ते६१५ )

  

अमृतानुभव, पद्य भावानुवाद, अध्याय ७वा अज्ञानखंडण ओव्या , २८१ते २८५ (अभंग ६०४ ते६१५ ) 
💮💮💮💮

निर्वचितां जें झावळे । तेंचि कीं लाहे डोळे ? । डोळ्यापुढें मिळे । तेंचि तया ॥ ७-२८१ ॥ 

विचारा समोर 

जी नच  टिकते 

डोळीया काय ते 

दिसणार ॥६०४

समोर दिसते 

तीच जी पाहते 

डोळ्याची कार्य ते 

ऐसे आहे॥६०५


ऐसें जगज्ञान जें आहे । तें अज्ञान म्हणें मी वियें । येणें अनुमानें हों पाहे । आथी ऐसें ॥ ७-२८२ ॥

जितुके काही जे 

जगी असे ज्ञान 

म्हणती अज्ञान 

मीच वितो ॥६०६

इये अनुमाने 

वळून पाहता 

दिसते तत्वता 

अज्ञान हे॥६०७


तंव अज्ञान त्रिशुद्धि नाहीं । हें जगेंचि ठेविलें ठाई । जे धर्मधर्मित्वें कंहीं । ज्ञानाज्ञान असे ? ॥ ७-२८३ ॥ 

यया अनुमाना 

उमटे उत्तर 

नाही खरोखर 

अज्ञान रे ॥६०८


अवघे जग हे 

ज्ञानाने भरले 

रिते न उरले 

तया काही ॥६०९


म्हणुनिया ज्ञान 

आणिक अज्ञान 

तयात ते आण 

कैसे येई॥६१०

ज्ञान हे चोखट 

कशाही वाचून 

जडत्व अज्ञान 

नसे तिथे॥६११


कां जळां मोतीं वियें ? । राखोंडिया दीपु जिये ? । तरी ज्ञानधर्मु होये । अज्ञानाचा ॥ ७-२८४ ॥ 

जळास जन्माला 

घाले काय मोती 

राख पेटवती 

दिपास का ॥६१२

ज्ञान अज्ञानाचा

धर्म का होईल .

जर घडतील

अशा गोष्टी॥६१३


चंद्रमा निगती ज्वळा ? । आकाश आते शिळा ? । तरी अज्ञान उजळा । ज्ञानातें वमी ॥ ७-२८५ ॥

जर चंद्रातून 

निघतील ज्वाळा 

आकाशात शिळा 

निर्माण हो॥६१४

ज्ञान अज्ञानाशी

म्हणावे उपजे 

जरी का घडीजे

यया गोष्टी॥६१५

🌾🌾🌾

डॉ.विक्रांत प्रभाकर तिकोणे
https://amrutaanubhav.blogspot.com

com

🏵🏵

Tuesday, 15 June 2021

अमृतानुभव, पद्य भावानुवाद, अध्याय ७वा अज्ञानखंडण ओव्या , २७६ते २८० (अभंग ५९३ ते६०३ )


अमृतानुभव, पद्य भावानुवाद, अध्याय ७वा अज्ञानखंडण ओव्या , २७६ते २८० (अभंग ५९३ ते६०३  ) 
💮💮💮💮

लाखेचे मांदुसे । आगीचें ठेवणें कायिसें ? । आंतु बाहेरी सरिसें । करून घाली ॥ ७-२७६ ॥


लाखेच्या पेटीला 

आगीत ठेवणे 

आगिस  ठेवले 

तिच्यात वा ॥५९३

अंतर्बाह्य ची ती 

आगची होऊन 

जातसे जळून 

क्षणार्धात॥५९४

म्हणोनि जग ज्ञानें स्फितें । बोलतां अज्ञानवादातें । विखुरली होती आतें । वाचेचिये ॥ ७-२७७ ॥


अवघे जग हे 

भरले ज्ञानाने 

तयास म्हणणे 

अज्ञान हे ॥५९५

ऐसे हे बोलणे 

व्यर्थ  चावळणे 

वाणीस फोडणे 

फाटे जणू॥५९६

आखरीं तंव गोवधु । पुधारां अनृतवादु । मा कैसा अज्ञानवादु । कीजे ज्ञानीं ? ॥ ७-२७८ ॥ 

केलीया वाचून 

गोवध बोलणे 

पापची घडणे 

खोटे बोली ॥५९७

तैसेची गोवध 

शब्द हा बोलून 

पाप ते अजून 

वर होय ॥५९८

ऐसिया ज्ञानास 

अज्ञान म्हणणे 

दोषची घडणे

होय इथे॥५९९


आणि अज्ञान म्हणणें । स्फुरत्से अर्थपणें । आतां हेंचि ज्ञान कोणे । मानिजे ना ? ॥ ७-२७९ ॥ 


आणिक अज्ञान 

जेधवा कळते 

ज्ञान ते असते 

नाही काय ॥६००

तरी मग होय 

असे आत्मज्ञान 

ऐसे हे मानून 

का न जावे॥६०१

असो हें आत्मराजें । आपणापें जेणें तेजें । आपणचि देखिजे । बहुये परी ॥ ७-२८० ॥ 


किंबहुना हा 

स्वये आत्मराज 

उजेडी स्वतेज 

पाहे स्वतः ॥६०२

अनंत रूपांनी 

नटला रंगला 

विलास जो केला 

स्वतः सवे॥६०३


🌾🌾🌾

डॉ.विक्रांत प्रभाकर तिकोणे
https://amrutaanubhav.blogspot.com

🏵🏵

Sunday, 13 June 2021

अमृतानुभव, पद्य भावानुवाद, अध्याय ७वा अज्ञानखंडण ओव्या , २७१ते २७५ (अभंग ५८२ ते ५९२ )



अमृतानुभव, पद्य भावानुवाद, अध्याय ७वा अज्ञानखंडण ओव्या , २७१ते २७५ (अभंग ५८२ ते ५९२ ) 

🌸🌸🌸🌸🌸

 सुवर्णगौर अंबिका । न म्हणिजे कय काळिका ? । तैसा आत्मप्रकाशका । अज्ञानवादु ॥ ७-२७१ ॥

सोन्याची मूर्ती 

केली कालिकेची 

अनुपम्य साची 

जरी इथे ॥५८२

असून सुवर्ण 

सुंदर झळाळी 

तिजलागे काळी 

म्हणतसे ॥५८३

तशा परी आहे 

अवघे अज्ञान 

नाम अभिधान 

घेऊनिया॥५८४

येर्हवीं शिवोनि पृथ्वीवरि । तत्त्वांच्या वाणेपरी । जयाचा रश्मिकरीं । उजाळा येती ॥ ७-२७२ ॥

श्री शिवापासून 

या पृथ्वीपर्यंत 

तत्व जी अनंत 

दिसतात॥५८५

अवघी जयाच्या 

किरणी भारीत 

होती प्रकाशीत 

खरोखर॥५८६

जेणें ज्ञान सज्ञान होये । दृङ्मात्र दृष्टीतें विये । प्रकाशाचा दिवो पाहे । प्रकाशासी ॥ ७-२७३ ॥ 

जयाचिया योगे

ज्ञान हो सज्ञान 

दृष्टीचे दर्शन 

उपजून ॥५८७


प्रकाशी प्रकाश 

येतसे दाटून 

जयाच्या पासून 

ऐसे तत्व॥५८८


तें कोणें निकृष्टें । दाविलें अज्ञानाचेनि बोटें । ना तमें सूर्य मोटे । बांधतां निकें ॥ ७-२७४ ॥ 

तया जर कोणी 

मूर्खत्व भरले 

अज्ञान म्हटले 

आग्रहाने ॥५८९

तरी ते बोलणे 

सूर्याला बांधणे 

तमाच्या मोटेने 

तैसे होय ॥५९०

`अ` पूर्वी ज्ञानाक्षरी । वसतां ज्ञानाची थोरी । शब्दार्थाची उजरी । अपूर्व नव्हे कीं ? ॥ ७-२७५ ॥ 

ज्ञानाच्या सामोरी 

आकार लावला 

अज्ञान ची केला 

शब्दे फक्त ॥५९१

थोर त्या ज्ञानाला 

शब्द चातुर्याने 

ऐसे हीणवणे 

अपुर्वचि॥५९२


🌾🌾🌾

डॉ.विक्रांत प्रभाकर तिकोणे
https://amrutaanubhav.blogspot.com

🏵🏵

Saturday, 12 June 2021

अमृतानुभव, पद्य भावानुवाद, अध्याय ७वा अज्ञानखंडण ओव्या , २६६ते २७० (अभंग ५७१ ते ५८१)

अमृतानुभव, पद्य भावानुवाद, अध्याय ७वा अज्ञानखंडण ओव्या , २६६ते २७० (अभंग ५७१ ते ५८१) 
+++++

म्हणौनि इये आत्मलीळे । नाहीं आन कांटाळें । आतां ययाचिये तुळे । हाचि यया ॥ ७-२६६ ॥

म्हणूनिया इथे 

आत्म विलासाला 

नाही मोजायला 

तराजू तो ॥ ५७१


तयाची तुलना 

करावया जाणे 

तोची तो रे होणे 

तराजू ही ॥५७२

स्वप्रकाशाचा घांसीं । जेवितां बहु वेगेंसी ।वेंचेना परी कुसीं । वाखही न पडे ॥ ७-२६७ ॥ 


स्वयम् प्रकाशाचे 

घास बहु वेगी 

जरी घेत राही

आत्मतत्व ॥५७३


तरीही नाहीच 

संपत ते अन्न 

उदरभरण 

होतं नाही ॥५७४


अनंत अमाप  

आत्म्याचा प्रकाश 

तया विस्तारास 

अंत नाही॥५७५


ऐसा निरुपमापरी । आपुलिये विलासवरी ।आत्मा राणीव करी । आपुला ठाईं ॥ ७-२६८ ॥


तैसे आत्मतत्त्व 

निरुपम रिती 

अनुपम गती 

असे ठायी॥५७६


आणिक वैभव -

विलास सामग्री 

राज्य तेच करी 

स्वतः करी ॥५७७


तयातें म्हणिपें अज्ञान । तरी न्याया भरलें रान । आतां म्हणे तयाचें वचन । उपसावों आम्ही ॥ ७-२६९ ॥ 

आता यया लागी 

म्हणावे अज्ञान 

न्याया दिले रान 

म्हणावे गा  ॥५७८


करता रानात

हद्दपार न्याय 

अवघा अन्याय 

होवू जाय॥५७९


प्रकाशितें अज्ञान । ऐसें म्हणणें हन । तरी निधि दावितें अंजन । न म्हणिजे काई ? ॥ ७-२७० ॥


जर म्हणू जाल

अज्ञाना प्रकाश

ज्ञानाचा विलास

कधी तर ॥५८०


दावी जे अनंत 

भूमिगत धन 

काजळ म्हणून

 संभावणे॥५८१


🌾🌾🌾

डॉ.विक्रांत प्रभाकर तिकोणे
https://amrutaanubhav.blogspot.com

💮💮💮💮💮

Friday, 11 June 2021

अमृतानुभव, पद्य भावानुवाद, अध्याय ७वा अज्ञानखंडण ओव्या , २६१ते २६५ (अभंग ५५७ते ५७०)



अमृतानुभव, पद्य भावानुवाद, अध्याय ७ वा अज्ञानखंडण ओव्या , २६१ते २६५ (अभंग ५५७ ते ५७० ) 

💮💮💮💮💮💮💮💮💮

सिंधूची सींव न मोडे । पाणीपणा सळु न पडे । जरी मोडूत गाडे । तरंगांचे ॥ ७-२६१ ॥ 

तटाची मर्यादा 

मोडल्याशिवाय 

सोडल्याशिवाय 

जल संग ॥५५७

एकावर एक 

उठताच लाटा 

पुनरपि वाटा 

जाती त्याच॥५५८

रश्मि सूर्यींच आथी । परी बिंबाबहेरी जाती । म्हणौनि बोधसंपत्ती । उपमा नोहे ॥ ७-२६२ ॥

सूर्याची किरणे 

बिंबाला सोडून 

जातात निघून 

बाहेर गा ॥५५९

 

म्हणून उपमा 

आत्म्याला सूर्याची 

लागू ती नाहीची  

बोध बळे ॥५६०

(बोध बळे पहा 

द्रष्टा दृश्याहून 

वेगळेपणान

नाहीच गा ॥५६१)


आणि पळहेच दोडा । न पडतां तढा । जग तंव कापडा । न भरेचि कीं ॥ ७-२६३ ॥ 

आणिक पहा हे 

कापसाच्या बोंडा 

पडता न तडा

वस्त्र नाही ॥५६२


परी आत्म सत्ता 

विना बदलता 

दिसते पाहता 

सर्वव्यापी ॥५६३


म्हणून ही उपमा 

कापूस बोंडाची 

आत्मा जगताची 

व्यर्थ येथे॥५६४


सोनयाचा रवा । रवेपणाचा ठेवा । अवघेयाचि अवयवा । लेणें नोहे ॥ ७-२६४ ॥ 

तैसेचि दृष्टांती

सोने व दागिने 

दिसतात उणे 

इथे पाही ॥५६५


बनविता लेणे 

लगड नुरते 

रूप बदलते 

स्वरूपाचे ॥५६६


 फेडितां आडवावो । दिगंतौनि दिगंता जावो । न ये मा पावों । उपमा काई ? ॥ ७-२६५ ॥ 


काढल्या वाचून 

वाटेतील धोंडा 

दुज्या दिशे वाटा 

केवी नेती ॥५६७


विना धडपड 

आणिक सायास 

जाणे न दिशेच 

अन्य कैसे ॥५६८


परी एका वेळी 

सर्व दिशातून 

आहे ओसंडून 

आत्मतत्त्व ॥५६९


उपमा दिशाची 

आत्म्या देऊ जावे 

तरी ती न भावे 

म्हणुनिची ॥५७०


🌾🌾🌾

डॉ.विक्रांत प्रभाकर तिकोणे
https://amrutaanubhav.blogspot.com
🏵🏵🏵🏵🏵🏵

Thursday, 10 June 2021

अमृतानुभव, पद्य भावानुवाद, अध्याय ७वा अज्ञानखंडण ओव्या , २५६ते २६० (अभंग ५४७ ते ५५६)


अमृतानुभव, पद्य भावानुवाद, अध्याय ७वा अज्ञानखंडण ओव्या , २५६ते २६० (अभंग ५४७ ते ५५६) 


🏵🏵🏵🏵


न पाहतां आरिसा असो पाहे ।तरी तेंचि पाहणें होये । आणि पाहणेन तरी जाये । न पाहणें पाहणें ॥ ७-२५६ ॥ 


पाहिल्या वाचून 

आरसा मुखाने 

मुख मुखपणे 

पाही मुखा ॥५४७


आणि मुळातून 

पाहू ते जाता 

पाहणे तत्वता 

दिसेची ना ॥५४८


तसेच तयाचे 

न पाहणे तेही 

विलयास जाई 

सवेचि की॥५४९


भलतैसा फांके । परी येकपणा न मुके । नाना संकोचे तरी असकें । हाचि आथी ॥ ७-२५७ ॥


फाकला कितीही 

विस्तार होऊन 

किंवा संकोचून 

छोटा झाला ॥५५०


तरीही असे तो 

सदैव संपूर्ण 

त्याचे एक पण 

मोडेचिना॥५५१


सूर्याचिया हाता । अंधकारू नये सर्वथा । मा प्रकाशाची कथा । आईकता का ? ॥ ७-२५८ ॥


सूर्या ना ठाऊक 

अंधाराची कथा 

उजेडाची वार्ता 

कळेल का ॥५५२


अंधारु कां उजिवडु । हा एकला येकवडु । जैसा कां मार्तंडु । भलतेथें ॥ ७-२५९ ॥ 


जगाच्या दृष्टीने 

अंधार प्रकाश 

सूर्य न तयास 

जाणतसे॥५५३


प्रकाश अभाव 

म्हणजे अंधार 

कैसा हा प्रकाश 

सूर्या कळे ॥५५४


तैसा आवडतिये भूमिके ।आरूढलियाही कौतुकें । परि ययातें हा न चुके । हाचि ऐसा ॥ ७-२६० ॥


तयापरी आत्मा 

झाला जरी काही 

आवडीने पाही 

आपुलिया ॥५५५


स्वरुपाची हानी 

त्याच्या होत नाही 

तोचि तो राही 

तैसाचि तो॥५५६


🌾🌾🌾 .


डॉ.विक्रांत प्रभाकर तिकोणे

https://amrutaanubhav.blogspot.com


🏵🏵

अमृतानुभव भावअनुवाद लिहून झाल्यावर

अमृतानुभव भावअनुवाद लिहून झाल्यावर सुचलेली कविता  . ***** आषाढी एकादशीला पूर्ण हा झाला  अभ्यास चालला  लिहूनिया॥१ योगायोग...